Cuộc Sống

Niềm Tin và Hy Vọng


Leave a comment

Đôi Chim Cu Đất Và Mối Tình Già

Bài CAO ĐẮC VINH

Viết tặng một người yêu dấu

Vợ chồng tôi dọn đến Irvine khi các con bắt đầu vào lớp tiểu học. Thành phố mới thành lập được vài thập niên nên tổ chức tiện nghi để con trẻ có thể học hành từ lớp vỡ lòng đến chương trình đại học. Những năm đầu, chúng tôi hạnh phúc nhìn các con đi bộ băng ngang công viên đến trường nhưng rồi thời gian đó đã qua nhanh và ngôi nhà xưa kia đầy đủ năm người hiện nay chỉ còn vợ chồng già lủi thủi bên nhau.

“Chim nhà” đủ lông đủ cánh đã bay đi tìm tương lai ở phương trời xa, chim trời bay ngang mỗi ngày thấy căn nhà vắng vẻ, để ý rồi làm tổ như câu nói “đất lành chim đậu.” Sống đời hưu trí nên thanh thản, tôi có thói quen uống cà phê khi người vợ trẻ dậy sớm đi làm. Một mình ngồi nhâm nhi mùi thơm vị đắng, tôi sung sướng được dịp quan sát cảnh vật chuyển mình vào lúc trời bừng sáng.

Mùa xuân năm nay, tình cờ tôi có đôi bạn. Vợ chồng Dove đến xây tổ dưới mái nhà. Mourning Dove là tên Mỹ vì tiếng gáy nỉ non như than khóc nhưng thực ra đó là tiếng lòng ỉ ôi của chim đực gọi mái. Chúng sống có đôi, cùng ấp trứng nuôi con theo giờ giấc quy củ, chẳng bao giờ thấy giận hờn, lại thường say đắm tỏ tình. Chỉ vài đặc điểm ấy thôi cũng chứng tỏ chúng là những cặp uyên ương lý tưởng mà xã hội loài người thầm mong ước. Người Việt gọi chúng là chim Cu Đất, Cu Gáy hay chim Cổ Cườm.

Từ cửa sổ, tôi có thể quan sát đôi chim một cách kín đáo sau bức màn che. Nhìn chúng đi lại, dễ phân biệt con trống và con mái vì chồng nó giống tôi, thân hình đẫy đà hơn “my Dove” một chút. Chim Cu Đất có đôi mắt đẹp, nhìn nó tôi thường bị hớp hồn bởi nét thơ ngây thanh tịnh và chất từ bi ở một thế giới hòa bình không thật trên cõi đời này. Yêu nhau, đạp mái xong thì nàng mang thai, ấy cũng là lúc cả hai cùng bay để tìm nơi an cư tạm trú.

Chim mái tình cờ chọn chỗ nằm ở ngay dưới mái nhà của chúng tôi. Chim đực chiều ý vợ, nàng bảo sao chàng nghe vậy, rồi tha về những cành khô để nàng làm tổ. Xây xong thì nàng đẻ hai trứng, vợ chồng thay phiên ấp ủ sáng chiều, vợ nằm thì chồng kiếm ăn mang về nuôi đến khi hai chim con ra đời, mỗi đứa một việc giống như cảnh “chồng cầy, vợ cấy, con trâu đi bừa.” Sau đó, chim bố và chim mẹ cùng bay luẩn quẩn gần tổ tìm thêm hạt để mớm cho con. Chúng há miệng to lắm, kêu tíu tít gọi mẹ hoặc bố để dành miếng ăn.

Khoảng năm giờ, khi nắng chiều bớt gay gắt và màu vàng ngọc vẫn còn lung linh trên đầu cây ngọn cỏ, nhiều hôm, tôi thấy vợ chồng chim đứng phơi nắng sát bên nhau trên giàn dậu trước căn phòng bếp, càng nhìn cảnh mặn nồng thiên hướng ấy tôi càng thấy động lòng yêu thương! Vào giờ này, vợ tôi cũng đã về sau một ngày làm việc, chúng tôi cùng ngắm đôi chim rỉa lông, chùi mỏ, mắt khép mắt mở âu yếm hôn nhau. Chim vợ nhiều hưng phấn, rên rỉ trong cổ tựa như “love me tender, love me sweet, never let me go” rồi rúc đầu vào lông chồng say đắm.

Khoảnh khắc đó, đứng bên cửa phòng, tôi có thể chiêm ngưỡng được cảnh gia đình chim đầm ấm ở cả hai nơi. Giữa tổ, hai chim con no nê thản nhiên nằm ngủ trong lúc bố mẹ đứng sổ lông tỏ tình bên hàng giậu thưa. Tôi quay lại định khoe thì thấy vợ tôi cũng đang chăm chú nhìn và mỉm cười. Nhưng có lẽ cử chỉ tự nhiên sỗ sàng ấy đã làm nàng ngượng ngùng nên mau chóng quay về với bếp núc, sửa soạn đồ ăn cho bữa cơm chiều.

Khi nắng tắt, không gian nhuộm màu xám đục là lúc mẹ về bên con. Mẹ nằm giữa, hai con hai bên và mỗi đứa ủ một đầu cánh dự trù nhiệt độ ban đêm sẽ xuống thấp. Lạ thay, chim bố không bao giờ nằm chung tổ mà hay một mình trên mái nhà, cứ như thi sĩ tìm cảm hứng, đứng thơ thẩn nhìn hoàng hôn đi. Chẳng tối nào ngủ cùng vợ con nhưng mỗi sớm mai, bình minh vừa lên là đã thấy nó bay vờn quanh tổ để thay vợ ấp trứng từ sáng đến trưa. Khi vợ ấp thì chàng vất vả bay đi bay về kiếm từng hạt cây nuôi nàng cho đến khi mỏi cánh. Vợ chồng chỉ gần nhau nghỉ ngơi trên hàng dậu vào lúc chiều tàn suốt hai tuần chờ trứng nở ra con.

Nhìn tổ chim kích thước giới hạn, tôi tò mò suy ra chút sự thật. Tổ ấm xây hình tròn, nhỏ đủ cho gia đình chim chỉ một mẹ hai con chứ không có chỗ để chim bố ngủ đêm nhưng tôi thắc mắc chẳng biết chàng sẽ về đâu hằng đêm? Ngủ vất vưởng một mình dưới cành lá kín hay cũng lập phòng nhì, năm thê bẩy thiếp như các đấng nam nhi loài người? Mỗi chiều khi hoàng hôn dần tắt nắng, chim bố vô tư giữa trời với nét thanh thản, có lẽ chàng tự mãn vì đã lo xong bổn phận một ngày đầy đủ đối với gia đình? Tôi cố đoán xem chim nghĩ gì sau giây phút ân ái với người tình bên hàng dậu rồi cô đơn đứng trên nóc nhà mà chẳng thể nào hiểu thấu tâm tư nỗi lòng của nó.

Thế rồi một buổi sáng, bình thường như mọi ngày, tôi không còn thấy đôi bạn ấy nữa. Chim con ra ràng đã đủ lông cánh bay xa và bố mẹ chúng cũng giã từ tổ ấm. Gia đình chim bỏ tôi đi không lời từ biệt. Tôi ngơ ngẩn bắc thang lên thăm và thấy tổ được xây đắp thật công phu thế mà đôi chim cũng chẳng màng, sẵn sàng trả lại trời đất những gì chúng đã vay mượn! Ngắm cái tổ rơm một thời hạnh phúc bây giờ te tua hoang tàn mà lòng buồn mênh mang, tôi đành phá đi và hốt chùi rác rưởi cho ngôi nhà sạch sẽ trở lại. Thế là vợ chồng chim đã tá túc ở đây gần một tháng mùa xuân để chồng nuôi vợ, vợ ấp trứng ra con rồi đường ai nấy đi không chút bận bịu, không cả một tiếng trách móc kêu than. Anh đường anh, em đường em, tình nghĩa đôi ta chỉ thế thôi! Tự do bay đi, tự do bay về khắp bốn phương trời, trước và sau thời gian sum họp.

Chim đi rồi, nhớ vợ chồng chim nên tôi đọc sách tìm hiểu. Hóa ra người đời vẫn thường dễ lầm. Có cái lầm bé nhưng đôi khi cũng “bé cái lầm” nghĩa là lầm lớn, tựa như câu chuyện tình của chim Cu Đất! Chẳng ai có thể ngờ chúng yêu nhau suốt đời, không tin cũng phải tin. Chung thủy chỉ một vợ một chồng từ lúc trưởng thành cho đến phút biệt ly lìa trần. Ý trời hay ý chim? Dĩ nhiên phải là ý trời và vì sống theo ý trời nên chim “đạo đức” ngay thẳng có sẵn trật tự thiên nhiên, rõ ràng hiệu nghiệm hơn những giáo huấn hay dự luật gia đình của xã hội loài người. Qua bao thế kỷ, tình người vẫn điêu ngoa, gian dối, ngoại tình, ly dị, “ông ăn chả bà ăn nem,” “vợ cả vợ hai… cả hai đều là vợ cả,” bất chấp phép vua hay lệ làng từ thời cổ đại đến văn minh. Phải chăng tiếng chim Cu êm ái là tiếng lòng thánh thót nên đẹp và trong sáng? Còn tiếng hát loài người “Yêu ai yêu cả một đời,” vừa nghe xong, chúng ta đã có ý nghĩ xấu vì mang đầy hoài nghi lẫn ngờ vực!

Câu chuyện tình của đôi bạn Dove đến đây vẫn chưa kết thúc bởi vào khoảng đầu xuân năm sau, chúng tôi lại thấy vợ chồng Cu Đất tha cành khô đến làm tổ cũng tại nơi chốn cũ. Biết ngay nàng chim say tình nên bây giờ sắp đến ngày đẻ trứng. Rồi chỉ vài tuần, chim mẹ lại sinh hai con, nuôi nấng trong tiết xuân nên chúng lớn nhanh như thổi. Bình minh mỗi sáng, tôi may mắn nghe lại tiếng chim “cúc cu” rộn ràng khi ngồi uống cà phê một mình. Buổi chiều, vợ chồng lại nhìn chúng đứng trên hàng dậu âu yếm, chùi mỏ, tỉa lông rúc vào nhau như chuyện mùa xuân cũ năm xưa.

Tôi vui hơn vì có bạn. Hạnh phúc thay gia đình đôi chim Cu! Chúng cư xử với nhau hiền hòa, không thấy cảnh chịu đựng mà chỉ thấy yêu thương, ấp trứng nuôi con và cất tiếng hót “cúc cu” từng ngày. Đôi khi tôi cảm nhận sự thật để phân bì loài chim với loài người. Mối tình già nào xét ra cũng mang ít nhiều mâu thuẫn chẳng bao giờ được suôn sẻ giống như mối tình của chim Cu Đất. Ai cũng sống một đời, chim cũng thế! Chả lẽ chim lại khôn hơn người hay tất cả đều do bản năng sắp đặt và con người sân si nhiều dục tính chỉ là nạn nhân đáng thương hay đáng tội? Ít ai tâm niệm và đắc ý có thể “Yêu ai yêu cả một đời” như tính năng bẩm sinh của đôi chim Cu Đất trong cõi ta bà ngày nay.

Mỗi độ xuân về, tôi lại có ý chờ. Đôi chim giữ thông lệ, bay đến xây tổ mới dưới nóc nhà, chắc hẳn nàng yêu chồng quá nên lại thai nghén sắp trở dạ? Vợ chồng tôi mỗi năm mỗi già, sức khỏe yếu dần và theo năm tháng tính tình một ngày một khó, mà nhìn quanh ít thấy ai thân thiết hơn nên vẫn phải cố gắng chịu đựng gắn bó với nhau. Tuy nhiên, chuyện đời ở thế gian này vốn dĩ chẳng lúc nào phẳng lì như mặt nước hồ thu mà ngược lại chất chứa đầy rủi ro, hận thù, đe dọa muôn loài mỗi lúc mỗi nơi!

Hôm ấy, ra phố về nhà vào giữa trưa, tôi bàng hoàng thấy lông chim bay tơi tả và hãi hùng nhận ra vài vết máu loang lổ dính trên giàn dậu. Tim đập mạnh, tôi âu lo vì biết vừa có án mạng xảy ra ở nơi đây. Nhìn lên nóc nhà, hai chim con ngủ gục thỉnh thoảng kêu khẽ có lẽ vì đói lạnh? Bố mẹ chúng vắng tổ nhưng ai đã bị giết khi mỏi cánh nghỉ ngơi ở hàng dậu? Đợi đến chiều khi vợ tôi về, chúng tôi cùng ra quan sát thì thất vọng nhìn cảnh tượng thảm thương! Hỡi ôi… chỉ nửa ngày mồ côi mà một con đã rớt nằm chết dưới đất, con trong tổ đang quằn quại vì bị kiến cắn. Tôi vội vã leo lên ẵm chim xuống, đưa cho vợ chăm sóc rồi dọn sạch đàn kiến. Chúng manh nha ngửi thấy mùi tử khí nên bắt đầu bu quanh thân xác con vật đáng thương.

Chim con chưa mọc lông nên vợ tôi ủ khăn ấm cho thân trần nó đỡ lạnh rồi để lại vào tổ đợi mẹ hay bố nó bay về. Quả nhiên, gần chập tối, nhìn từ cửa sổ sau bức màn che, tôi thấy một con đã bay về nằm xòe cánh ấp. Trời chiều nên chẳng rõ chim bố hay mẹ? Không bỏ rơi con nhưng liệu lòng nó có đau khi thấy thiếu mất một? Suốt bữa cơm muộn buổi tối hôm đó, vợ chồng tôi không ngớt bàn chuyện gia đình chim. Buồn vì đoán chừng diều hâu đã ăn tươi nuốt sống chim bố hoặc mẹ và chim con bất hạnh đã được chúng tôi chôn cất trước nhà. Dù sao, vợ chồng vẫn còn vui khi thấy bố mẹ nó sống sót bay về lo lắng cho con.

Tảng sáng hôm sau, cầm ly cà phê nóng trên tay, tôi bước ra thăm tổ chim thì cảnh đau thương thêm một lần nữa hiện ra trước mặt. Đàn kiến bu đầy thân chim con chết trong tổ một mình, bố hay mẹ đã bay đi, bỏ lại xác con lúc nào không hay! Thế là hai nấm mộ chim sơ sinh được an táng gần nhau. Kể từ hôm ấy, Dove không bao giờ trở lại nhưng chuyện tình một thời hạnh phúc qua nhiều mùa xuân của đôi chim Cu Đất vẫn mãi mãi nằm trong kỷ niệm của gia đình chúng tôi bởi vì vợ chồng tôi nhận ra rằng… cái tai nạn của gia đình Dove cũng có thể ngày mai xảy đến với bất cứ gia đình nào! Quả tình, không ai biết trước được tương lai. Bất hạnh chợt đến, chợt đi chẳng bao giờ rung chuông báo động và dĩ nhiên suy diễn thêm thì mỗi sáng rời nhà, người vợ trẻ của tôi chắc gì một ngày như mọi ngày sẽ về ăn chung bữa cơm chiều? Với tuổi già, chỉ có hôm nay là hệ trọng rồi tự hỏi còn bao lâu nữa sẽ đến ngày giờ vĩnh viễn chia phôi thì hiểu ngay bài toán cuộc đời.

Rất gần, gần đất xa trời! Vậy thì một ngày với tuổi già là quý, “không vui cũng mất một ngày” thế sao vẫn bất lực để những mâu thuẫn xâm chiếm tâm hồn? Yêu, ghét, hờn giận, hiền hòa, khó khăn, gắn bó, chịu đựng chỉ là những trạng thái tâm lý. Con người dễ dàng sửa đổi tâm trạng nếu có tri thức. Chân lý đi từ chữ “hiểu” vần đến chữ “thương” một cách nhanh chóng với tất cả nồng nàn tha thiết.

Chỉ một tai nạn bất ngờ ập đến đã kéo sập tổ ấm gia đình Dove giống như học thuyết hiệu ứng Domino. Giả sử chàng Dove đã bị tàn sát, tôi cũng không biết nàng Dove hiện nay đã chết theo chồng, tái giá hay còn góa bụa độc thân. Nhưng chuyện tình hạnh phúc và bất hạnh của đôi bạn Dove chính là những bài học quý giá, chân thành, ngoạn mục cho mối tình già của vợ chồng tôi vào ngả rẽ cuối đường đời. Bao khó khăn vô nghĩa hầu như tự tan biến ở cả hai phía. Yêu không nghĩa là ôm nhau ngủ hằng đêm, cứ tự do bay nhảy cho tâm hồn sảng khoái nhưng cố giữ tình chung thủy với bổn phận chu toàn. Yêu là biết quên mình để yêu người, chung tình như Mourning Dove! Cảm ơn Cu Đất và cảm ơn Em.


Leave a comment

Hoa Tím Bâng Khuâng

Đầu tháng Năm vùng quận Cam bỗng thiên nhiên có điều kỳ diệu, các cây Jacaranda nở hoa tím. Không phải các loại muôn hồng nghìn tía lè tè dưới mặt đất nở rộ trong mùa xuân đâu, đây là các cây lớn thân mộc trồng ven đường, qua mùa đông dài trụi lá trơ cành chẳng ai để ý đến, bỗng một hôm ra toàn hoa tím, tạo thành cả một khối tím bồng bềnh tưởng như đấy là đám mây ửng một trong bảy sắc cầu vồng trên trời bay lạc xuống đậu vào cây. Một niềm hạnh phúc bất chợt sẽ đến với bạn khi bạn lái xe rẽ vào một con đường nhỏ êm đềm với những rặng hoa tím, tím ngát đất trời. Ngửng mặt nhìn vào đám mây tím lãng đãng ấy bạn sẽ lạc ngay vào một vùng tâm thức lạ lùng, vừa sửng sốt vừa phiêu diêu. Đó là một loại màu tím không giống bất cứ thứ tím nào bạn đã thấy. Màu hoa sim tím hồng, màu hoa cà tím xanh, màu tím than, tím Huế của áo lụa ôm ấp vóc dáng mảnh mai của những đóa hoa xứ Huế, hoa súng màu tím thanh nhã và đơn sơ, những đám lục bình bồng bềnh với những cánh hoa mỏng tím biêng biếc… tất cả đều là những thứ phải nhìn gần, tím trong một mảng cụ thể với một sắc độ phân minh được định nghĩa rõ ràng trong cảm nhận của bạn. Đến như cái tím của hoa sim trên một trảng sim rộng lớn đến độ “tím cả chiều hoang biền biệt” thì cũng dựa vào một không gian trải rộng với một chiều cao vừa ngang ngực, những cụm màu tím hồng chen với lá xanh nhân lên mãi kéo dài đến hút mắt cũng tạo nên một cảm giác và tâm tình khác. Cảm giác buồn buồn và bất lực đau khổ vì cái mênh mông, cứ tím mãi mãi thế này sao?

Màu tím của Jacaranda (mà một người yêu hoa ở đây gọi là phượng tím) mang vẻ thanh thoát của thượng giới, từ trời xuống chứ không phải từ mặt đất nhiều khổ ải này mà mọc lên. Các mảnh tím từ mặt đất dù đem lại cho người đời các cảm xúc khác nhau thế nào, chính chúng đã như một lời than thở, hay ít ra, một nỗi thắc mắc, một dấu hỏi trong lòng cõi nhân sinh. Ôi màu tím, như là cái đuôi của một tiếng thở dài… Nhưng cái khối màu tím ở trên trời tự chúng đã vẽ ra một cảnh giới khác. Người ta không ghé mắt xem từng cánh hoa đẹp xấu như thế nào vì nó ở tít trên cao, không tẩn mẩn phân tích sắc độ tím của cánh hoa ấy đậm nhạt thế nào, người ta chỉ có thể đối diện với nó như là một tổng thể không định nghĩa được. Như tình yêu vậy. Bao trùm, che lấp mọi ngõ ngách của cảm quan, bâng khuâng phiêu bồng trong một khối dìu dặt.

Đấy là những cái tán tròn màu tím sáng, tạo thành một vùng treo lơ lửng ở trên cao, có khi rất cao ở những cây lâu năm. Nó ra khỏi các hệ lụy trần thế của bao loại hoa cỏ bình thường như là phải tưới nước, bón phân, chăm sóc… giống như tình yêu đã được thánh hóa trong Tạ Từ của Tô Vũ:

Tình anh như thông đầu non
Vời cao trong mây buồn đứng
Muôn kiếp cô liêu
Ngàn năm còn reo

Buồn đứng trong mây, gần với cái tịch mịch, xa sự khổ lụy đời thường, xa cả cái hạnh phúc được tưới tắm chăm sóc trìu mến của một bàn tay thương yêu nào đấy.

Nhưng các đám mây tím ấy mang một vẻ đẹp kỳ lạ. Cao mà không ngạo, tím mà thanh thoát, như một lời hẹn hò mà không mong sự tương phùng. Nó là một nỗi bâng khuâng. Nó đưa người ta trong một chốc lát vào một tâm cảnh huyền hoặc tựa hồ trong dáng vẻ và màu sắc ấy có chất ma túy nhẹ và loãng nhưng đủ gây một ma lực khiến bâng khuâng, tưởng như trong ấy cảnh và người của một kiếp xa xôi nào đấy, nhưng lâng lâng niềm vui chờ mong của một cuộc hẹn hò mãi mãi.

Một vùng hoa tím lơ lửng giữa trời là một cảnh tượng không phải ai cũng có duyên được thấy trong đời của mình. Nó hiện ra huyền diệu như một phép lạ tôn giáo, thường đem đến một cảm giác thanh cao. Nếu bạn rời cái phương tiện máy móc là chiếc xe của bạn đi, đứng trên mặt đất và nhẹ nhàng tản bộ dưới tàn cây đó, bạn sẽ thấy hạnh phúc của bạn gia tăng gấp đôi. Đám mây tím ấy sẽ không quá thân mật gần gũi với bạn nhưng cũng không kiêu kỳ xa cách, vẻ đẹp ấy tươi cười và độ lượng, như đã biết rõ những gì mình đem lại cho người đời và những buồn phiền nào con người vẫn mắc phải. Hình như nó thầm thì với bạn rằng: “À cuộc đời…! Một màu tím đến rồi đi, chẳng giải oan được cho cuộc đời nhưng cũng mở một nẻo đi về cho tâm thức. Các người có nhận ra điều ấy không?”

Người ta dễ đồng ý với nhau rằng không nên coi màu tìm ấy là hoa như quan niệm thông thường về hoa. Hoa ấy vô hình dáng. Hoa ấy là một khối tổng hợp màu. Một đám mây, một nét tinh thần bay lơ lửng. Không bao giờ có sự rạch ròi, như một đóa hoa nằm ngay trước mặt ta với hình dáng cụ thể, cánh thế nào, nhụy ra sao, mùi thơm, màu sắc đều đâu vào đấy. Nhưng đừng hỏi sự rạch ròi của một đám mây phiêu bồng, nhất là khi tên gọi của nó là bâng khuâng. Cứ hãy để nó là thế, đừng đem các kiến thức về hoa cỏ của đời thường áp đặt lên nó, không nên đâu, nếu biết nó sẽ khổ sở đấy. Nó là thứ giữa trời mà. “Vời cao trong mây buồn đứng.” Bạn đồng ý thế nhé.

Nếu đồng ý bạn sẽ thưởng thức nó trọn vẹn, tâm hồn bạn lạc hẳn vào một nỗi bâng khuâng. Bạn sẽ thấy gì trong đó? Bạn sẽ gặp lại mình, sẽ thấy ánh tím ấy phản chiếu vào hồn bạn một mảnh đời xưa cũ, một tình yêu đã qua, một thứ phảng phất nhẹ nhàng và đằm thắm, và bạn bỗng thấy hạnh phúc ở đời thật ra nó cũng đơn sơ lắm… Một thoáng hương xưa. Đôi khi nếu lòng bạn đang chất chứa một nỗi oan khiên, biển hoa màu tím ấy có thể sẽ giải oan cho bạn, vì cả một khối lâng lâng ngây ngất độ lượng ấy sẽ làm loãng mọi khổ đau, sẽ vỗ về và mở nẻo cho cõi lòng bạn đang bế tắc.

Hoa Jacaranda làmột hiện tượng lớn lao mà thiên nhiên đem lại cho lòng người. Đối diện với nó ta không thể dửng dưng. Kiếp sống của nó chỉ có một mùa, mùa xuân, kiếp sau của nó là mùa xuân tới, nó hẹn hò với bạn như thế. Mỗi khi đám mây tím ấy đáp xuống cõi trần, bạn sẽ được sống với những giây phút bâng khuâng với những thoáng hương xưa thân yêu nhất, sẽ nhìn lại cái thật của đời mình, và biết rằng, ôi, hạnh phúc quả thật cũng rất đơn sơ…

Buổi sáng thứ bảy 15-5-1993

Phạm Xuân Đài


Leave a comment

Ngày Mai…Ảo Ảnh

Chị Xuân là mẫu người phụ nữ rất năng động. Mười lăm năm trước chị quyết định bỏ công việc làm ở ngân hàng với mức lương khá cao để theo học nghề nail. Chồng chị, kỹ sư điện có việc làm ở một hãng lớn, không đồng ý nhưng không thể ngăn cản chị được. Với nghề nail đang lên lúc đó, chị Xuân rất thành công. Bắt đầu làm thợ ăn chia, nhưng nhờ khéo tay, tiếng Anh lại khá, mức thu nhập cứ tăng dần đến lúc hơn cả anh Tâm chồng chị. Chẳng bao lâu chị
sang một tiệm nail và chỉ hai năm sau chị làm chủ ba tiệm lớn. Công việc làm ăn của chị phát đạt nhanh chóng khiến anh Tâm phải khâm phục. Có lần anh tâm sự: “Trong vấn đề kinh doanh, nhà tôi rất giỏi, làm chuyện gì cũng thành công. Có lần cô ấy dùng hết tiền tiết kiệm để sang cái tiệm mới ở trong mall, tôi rét quá nhưng cũng phải nghe theo. Một năm sau, nhà tôi quyết định chuyển nhượng lại cho người khác. Tính ra, tiền lời gấp mấy lần gửi trong ngân hàng. Chúng tôi mua căn nhà trên ba trăm ngàn, còn một năm nữa là trả xong. Cũng là công lao của nhà tôi”.
Năm năm sau, tôi tình cờ gặp lại anh Tâm tại cơ quan xin tiền thất nghiệp. Nhân lúc chuyện trò tâm sự bên ly cà phê nóng, anh Tâm thố lộ với tôi về một nỗi niềm không biết tỏ cùng ai. Và đây là câu chuyện của anh.
“Anh biết không, cũng vì thành công quá dễ dàng nên nhà tôi ngày càng say mê công việc kinh doanh. Việc gia đình cô ấy bỏ phế cho tôi. Mỗi ngày, năm giờ chiều tôi rời hãng, ghé qua nhà trẻ đón con về tắm rửa cho chúng rồi làm bếp, vì hơn tám giờ cô ấy mới về đến nhà. Cuối tuần nhà tôi càng bận rộn vì tiệm đông khách hơn ngày thường. Chúa nhật phải đi mua hàng và làm sổ sách, lương bổng cho nhân viên. Những bữa cơm gia đình thưa dần. Nhà tôi thích ăn ở nhà hàng, tôi thì thích cái cảnh vợ chồng, con cái quây quần bên bàn ăn. Tôi bị thất nghiệp một năm, xin được việc làm vài tháng lại bị thất nghiệp tiếp. Trong thời gian đó, tôi học nấu nướng đủ món với hy vọng bữa ăn ngon sẽ giúp duy trì được những bữa cơm tối sum họp gia đình. Nhưng tôi hoàn toàn thất bại. Nếu không chê thức ăn “nuốt không vô”, thì nhà tôi cũng viện cớ bận đi đây, đi đó phải về trễ. Nhiều lần nhà tôi nói: “Nếu anh không thích ra ngoài thì mấy cha con cứ ăn ở nhà. Em đóng cửa tiệm xong, ghé ăn đâu đó rồi về nghỉ ngơi khỏe hơn. Tại sao anh cứ quan trọng bữa ăn để vợ chồng buồn phiền nhau hoài. Đối với em, việc kiếm tiền là quan trọng hàng đầu. Không như thế làm sao có tiền lo cho con cái được sung sướng, đầy đủ, ăn học đến nơi đến chốn, và trả hết nợ nần. Bây giờ còn trẻ thì ráng làm để có tiền hậu thân, sau này đến tuổi già, vợ chồng tha hồ hưởng hạnh phúc”. Với luận điệu đó, tôi đành chịu thua vì không muốn cãi nhau, nhưng trong lòng lúc nào cũng buồn bực. Bây giờ nhà tôi làm nhiều tiền, mà cái lý thì bao giờ cũng thiên vị đồng tiền.
Càng có tiền, cách sống của nhà tôi càng thay đổi. Hồi xưa đi xe gì cũng được, miễn sao đừng chết máy dọc đường. Giờ thì mỗi năm mỗi đổi xe đời mới, hiệu đắt tiền. Cô ấy còn có ý định sẽ mua căn nhà lớn hơn, đẹp hơn. Riết rồi vợ chồng không nói chuyện với nhau được nữa vì quan niệm sống và cách suy nghĩ hoàn toàn khác biệt. Tiền bạc thì có, nhưng hạnh phúc cứ hao mòn dần. Lúc nào nhà tôi cũng lấy lý do là phải chuẩn bị từ bây giờ để đến tuổi về hưu mới có đủ tiền đi du lịch đó đây, tận hưởng niềm vui trong cuộc đời còn lại. Không biết niềm vui khi về già có hay không, chứ hiện tại cha con tôi cứ phải ăn những bữa cơm buồn tẻ vì thiếu vắng một người đàn bà rất quan trọng đối với chúng tôi. Hình như mỗi ngày mẹ của các con tôi càng bước xa cái nôi êm ấm của gia đình. Có phải tôi là người bảo thủ, không theo kịp trào lưu mới nên đã đánh mất hạnh phúc của mình? Hay tôi là người chồng nhu nhược không đủ bản lĩnh mà cũng chẳng có khả năng hái ra tiền, nên không thể thuyết phục được vợ mình?”.
 
* * *
 
Bạn thân mến,
Nghe những lời tâm sự trên, tôi cảm nhận được nỗi buồn của anh Tâm. Trên đời này ai cũng mong được hạnh phúc, nhưng không ít người vì quan niệm sai lệch đã vô tình đánh rơi niềm hạnh phúc của mình. Sự thành công về tài chánh là một yếu tố quan trọng, nhưng nếu không biết đặt hạnh phúc gia đình làm trọng tâm, thì chính tiền bạc lại là mục đích cuộc đời của họ. Ai cũng muốn có những tiện nghi trong đời sống, sự mong ước này chính đáng và thường thì không bao giờ có giới hạn.
Trước đây, tôi tình cờ gặp lại vợ chồng người bạn cũ và từ đó những ngày cuối tuần chúng tôi thường tụ họp ăn uống, cũng là dịp để tâm sự những chuyện vui buồn. Anh chị có hai đứa con, nhỏ nhất mười một tuổi và lớn nhất mười hai tuổi. Anh chị thường nói “ tôi chỉ mong đến ngày các cháu ra trường, có việc làm, nhà cửa trả dứt là vợ chồng hưởng nhàn, không cần làm hai, ba job như bây giờ. Nếu lúc đó còn khỏe thì làm part-time để dành thì giờ đi du lịch…”. Vậy mà bây giờ – hơn mười lăm năm rồi – anh chị bạn đã có nhiều hơn những điều ngày xưa mơ ước – con cái đã có gia đình, chẳng những đã trả dứt nợ nhà đang ở, mà còn mua thêm hai căn nhà khác để cho mướn – nhưng anh chị chẳng hề làm việc part-time mà còn overtime. Chẳng hề đi du lịch mà cả việc nghỉ ngơi đôi ngày thăm bà con vào dịp lễ hay tết cũng không. Có lần tôi hỏi chị có nhớ điều mơ ước khi xưa không, chị trả lời với nụ cười thản nhiên: “Nhớ chứ, nhưng bây giờ tình hình kinh tế đang khó khăn, chiến tranh chưa biết sẽ nổ ra lúc nào, còn làm ra tiền thì phải ráng làm để khi già yếu còn có tiền mà sống thoải mái…” Anh chồng nói trong tiếng thở dài: “Tôi cũng đã từng hỏi như thế, nhưng bà ấy cứ bắt phải làm, tôi mà làm ít thì bà nói đàn ông gì mà biếng nhác…”.
Con người thường như vậy. Bệnh tật. Chết chóc. Chia lìa. Đó là những điều có thể xảy ra cho mọi người bất cứ lúc nào, thế mà có mấy ai chịu gìn giữ hạnh phúc – là sự đầm ấm gia đình. Vợ chồng con cái quây quần bên mâm cơm, ngồi xem chung một đoạn phim hay, thỉnh thoảng đưa nhau đi ăn uống ở nhà hàng nơi mà cả nhà đều thích, hoặc dành thời gian đi chơi chung ít nhất là một lần trong năm… Đây là những gì mà anh chị Tâm Xuân có thể làm được ngay bây giờ nếu chị không quá mãi mê theo đuổi việc kinh doanh. Vậy mà chị cứ đặt chỉ tiêu cho một ngày nào đó thật mơ hồ.
Người bạn thân vừa gửi cho tôi một bài dịch với đề tựa “Đoàn tàu và sân ga”. Xin trích một đoạn để thay lời kết cho bài viết này:
“…Hồi mười tám tuổi chúng ta thường tự hứa với lòng mình, ráng học xong, thi đỗ, lên được chức này, tước nọ. Rồi khi lập gia đình, chúng ta lại lên kế hoạch, đưa đứa con út vào đại học, mua chiếc xe mới 450 SL Mercedes-Benz, trả xong nợ cái nhà, sau đó để dư một số tiền hậu hĩnh để về hưu. Lúc ấy, chúng ta có thể xoa tay mãn nguyện, tôi đã vào đến sân ga. Thế là xong! Cuộc hành trình chấm dứt! Và từ đó trở đi ta sẽ sống mãi trong hạnh phúc thần tiên”.
Có phải vậy không?
Nhưng chẳng bao lâu chúng ta nhận ra rằng, chả có nhà ga nào trong cuộc đời này cả. Chả có một nơi nào trên mặt đất này để chúng ta đến một lần chung cuộc! Cuộc hành trình là một niềm vui, nhà ga là ảo ảnh, nó liên tục chạy xa chúng ta. Ngày hôm qua là kỷ niệm, ngày mai là giấc mơ. Hôm qua đã là hoàng hôn tàn lụi, ngày mai vẫn là bình minh mơ hồ. Chỉ có hôm nay. Hôm nay mới có đủ ánh sáng để yêu và để sống”.
Trần Yên Hạ


Leave a comment

Đóa Hồng

rose2

 

Đóa hồng nầy anh xin tặng riêng em,

có thể muộn vì đài hoa đã nở,

nhưng không thể không trao,

để một mình trăn trở.

Với làn hương mỏng mảnh lúc về đêm,

trước đóa hồng, anh như giọt sương khuya,

không dám động,

không dám tan,

không dám…

Chút lung linh cũng chỉ nhờ ánh sáng

nơi mắt em thăm thẳm dọi vào.

Đóa hồng nầy, anh xin được dâng trao.

Những cánh mỏng sẽ lụi dần, sẽ rụng.

Giọt sương  khuya âm thầm khẻ hứng.

Làn sương còn lơ lửng phía em.

Đặng Minh Châu